آنگاه دلالت الفاظ شفاهى را بر معانى مطلوب فرا گيرى سپس قوانين ترتيب دادن معانى را در قالبهاى معروفشان براى استدلال بياموزى كه در صناعت منطق به كار ميروند . و پس از آن معانى مجرد را در انديشه همچون دامهائى بيندوزى تا بوسيلهء آنها مطلوب بر حسب طبيعت فكرى تو و توسل به رحمت و مواهب خدا آشكار شود [ 1 ] . و هر كسى نميتواند از اين مراتب بسرعت بگذرد و اين پرده‌ها را به سهولت از ميان بردارد و مطلوب خود را بدست آورد ، بلكه چه بسا كه ذهن بسبب مناقشات در پس پرده‌هاى الفاظ متوقف ميماند يا به علت شور و غوغاى مجادلات و شبهات در دامهاى ادله فرو ميافتد [ 2 ] و در نتيجه از بدست آوردن مطلوب باز ميماند و تقريبا جز گروه قليلى كه خدا آنان را راهنمائى مىكند كمتر كسى از اين گرداب رهائى مىيابد . پس هر گاه به چنين سرنوشتى دچار شوى و در فهم مطالب اضطراب و تشويش به تو راه يابد يا شبهه‌ها و شك و ترديدها ذهن ترا به خود مشغول كند آن وقت همهء آنها را دور بينداز و پرده‌هاى الفاظ و عوائق شبهه‌ها را كنار بگذار و امر صناعى را به كلى ترك كن و آزادانه و بىهيچ شائبه‌اى بسوى ميدان انديشهء طبيعى كه بر آن آفريده شده‌اى توجه كن و نظر خود را در آن ميدان جولان ده و براى فرو رفتن در آن درياى بيكران و جستن مقصود خود ذهنت را تنها در آن متمركز كن و در راهى كه صاحبنظران بزرگ پيش از تو گام نهاده‌اند ، گام نه و بگشايش خدا متوسل شو همچنانكه خدا درهاى دانش را به روى آنان برحمت خويش گشود و آنچه را نمىدانستند به آنان آموخت . [ 3 ] بنابر اين اگر اين شيوه را برگزينى انوار گشايش از جانب خداى تعالى

--> [ 1 - ) ] در چاپهاى مصر و بيروت : اشتراطا يقتنص بها . . . در چاپ « پ » اشتراكا و در نسخهء خطى « ينى - جامع » اشراكا و ظاهرا صحيح « اشراكا » باشد كه جمع « شرك » بمعنى دام شكار است بقرينه ( يقتنص ) . [ 2 - ) ] در اينجا هم بجز نسخهء خطى « ينى جامع » و نسخه‌هاى A و B متعلق به كاترمر « اشراك » در همهء چاپها ( اشتراك ) است . [ 3 - ) ] اشاره بآيهء 240 سورهء ( 2 ) بقره . عَلَّمَكُمْ ما لَمْ تَكُونُوا تَعْلَمُونَ 2 : 239 .